దేశ చరిత్రలో తొలి కారుణ్య మరణం:

 దేశ చరిత్రలో తొలి కారుణ్య మరణం:

జీవితం అనేది ఆశలతో నిండిన ప్రయాణం. ప్రతి తల్లి తండ్రి తన పిల్లలు ఆరోగ్యంగా, సంతోషంగా జీవించాలని కలలు కంటారు. కానీ కొన్నిసార్లు విధి మనుషుల మనసును పిండేసే పరిస్థితులను తీసుకొస్తుంది. అలాంటి హృదయ విదారక సంఘటనల్లో ఒకటి కారుణ్య మరణం.

తన కన్న బిడ్డ కోసం ఒక సంవత్సరం కాదు, రెండు సంవత్సరాలు కాదు… ఏకంగా పదమూడు సంవత్సరాలు ఆశతో ఎదురు చూసిన తల్లిదండ్రులు. తమ బిడ్డ ఎప్పుడో ఒక రోజు కోలుకుని మళ్లీ నవ్వుతాడనే నమ్మకంతో కాలాన్ని గడిపారు. కానీ కాలక్రమేణా వైద్యులు చెప్పిన నిజం వారి ఆశలను మెల్లగా చెదరగొట్టింది. ఇక ఆ బిడ్డ కోలుకునే అవకాశం లేదని.

ఆ సమయంలో తల్లిదండ్రుల మనసులో ఒకే ప్రశ్న మెదిలింది:
“మేము ఉన్నంతవరకు మా బిడ్డను చూసుకుంటాం… కానీ మేము లేని తర్వాత అతన్ని చూసుకునేది ఎవరు?”

జీవచ్ఛవంలా బతుకుతున్న హరీష్ రానా కు కారుణ్య మరణం అనుమతించాలని కన్న తల్లిదండ్రులే 2011లో Supreme Court of India ను ఆశ్రయించారు. ఈ కేసును వైద్య నిపుణుల బృందం సంవత్సరాల పాటు క్షుణ్ణంగా పరిశీలించింది. రోగి పరిస్థితి, వైద్య నివేదికలు, కుటుంబ సభ్యుల వాదనలు అన్నింటినీ విశ్లేషించిన తర్వాత కోర్టు తుది నిర్ణయం తీసుకుంది.

చివరకు 2026 మార్చి 16న కారుణ్య మరణానికి అనుమతి లభించింది. ఆ సమయంలో తీసిన వీడియో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అయి దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలను కదిలించింది. ఆ వీడియో చూసిన ప్రతి ఒక్కరి కళ్లలో నీళ్లు తెప్పించేంత భావోద్వేగం ఉంది.

తల్లిదండ్రుల విజ్ఞప్తిని పరిగణనలోకి తీసుకున్న ధర్మాసనం, ఇప్పటివరకు లైఫ్ సపోర్ట్ ద్వారా బతికిస్తున్న వైద్యులకే ఆ లైఫ్ సపోర్ట్‌ను తొలగించాలని ఆదేశించింది. దీంతో తల్లిదండ్రులు తమ బిడ్డకు చివరిసారిగా తుది వీడ్కోలు పలికారు.

ఆ సమయంలో ఆధ్యాత్మిక ధైర్యం ఇచ్చేందుకు Brahma Kumaris సంస్థకు చెందిన ఒక సోదరి,
“అందరినీ క్షమించు… ఇక వెళ్లాల్సిన సమయం వచ్చింది” అని చెప్పిన మాటలు అక్కడున్న ప్రతి ఒక్కరి హృదయాన్ని కదిలించింది.

భారతదేశంలో కారుణ్య మరణంపై చట్టపరమైన చర్చకు మార్గం చూపిన ప్రముఖ కేసు  అరుణ శాన్‌బాగ్ కేసు. ఈ కేసు ఆధారంగా 2011లో సుప్రీంకోర్టు పాసివ్ యూతనేషియాను కొన్ని కఠిన నిబంధనలతో అనుమతించింది. అంటే కోలుకునే అవకాశం లేని రోగికి కుటుంబ సభ్యులు, వైద్యులు, హాస్పిటల్ కమిటీ మరియు కోర్టు అనుమతితో మాత్రమే లైఫ్ సపోర్ట్ తొలగించవచ్చు.

తర్వాత 2018లో సుప్రీంకోర్టు మరో కీలక తీర్పు ఇచ్చి “లివింగ్ విల్” అనే విధానానికి చట్టపరమైన గుర్తింపు ఇచ్చింది. లివింగ్ విల్ అంటే ఒక వ్యక్తి తీవ్రమైన అనారోగ్యం తో స్పృహ కోల్పోయినప్పుడు లేదా కోలుకునే అవకాశం లేకపోయినప్పుడు, తనకు కృత్రిమంగా జీవితం పొడిగించే చికిత్సలు చేయకూడదని ముందుగానే రాసి పెట్టిన చట్టబద్ధ ప్రకటన.

ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం వెనుక ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, రోగి పట్ల కుటుంబ సభ్యులు బాధాకరమైన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి రాకుండా చేయడం, అలాగే రోగి స్వంత అభిప్రాయాన్ని గౌరవించడం. అదే సమయంలో అనవసరమైన బాధను తగ్గించడం కూడా.

ఇప్పటివరకు భారతదేశంలో కారుణ్య మరణం పూర్తిగా స్వేచ్ఛగా అనుమతించబడలేదు. కేవలం కఠిన నిబంధనల మధ్య పాసివ్ యూతనేషియా మాత్రమే అనుమతించబడుతోంది. అయినప్పటికీ, ఈ సంఘటన మానవత్వం, చట్టం, వైద్యం — ఈ మూడింటి మధ్య ఉన్న సంక్లిష్ట సంబంధాన్ని మనకు గుర్తు చేస్తుంది.

ఎవరు అరుణ శాన్‌బాగ్?

అరుణ శాన్‌బాగ్ భారతదేశంలో కారుణ్య మరణం (Euthanasia) గురించి చట్టపరమైన చర్చకు మార్గం చూపిన వ్యక్తి. ఆమె ముంబైలోని కింగ్ ఎడ్వర్డ్ మెమోరియల్ హాస్పిటల్ (KEM Hospital)లో నర్స్‌గా పనిచేసేవారు.

1973లో ఆసుపత్రిలో విధులు నిర్వహిస్తున్న సమయంలో ఒక వార్డ్ బాయ్ ఆమెపై క్రూరంగా దాడి చేయడం వల్ల ఆమె మెదడుకు తీవ్ర గాయం జరిగి కోమా లాంటి స్థితిలోకి వెళ్లిపోయింది. ఆ ఘటన తర్వాత ఆమె పూర్తిగా కోలుకోకపోయినా, చాలా సంవత్సరాలు జీవచ్ఛవంలా ఆసుపత్రిలోనే చికిత్స పొందుతూ జీవించారు.

ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో పెట్టుకొని 2011లో రచయిత్రి పింకీ విరాని, అరుణ శాన్‌బాగ్ తరఫున సుప్రీమ్ కోర్ట్ లో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. ఆమెకు కారుణ్య మరణం (Euthanasia) ఇవ్వాలని కోర్టును కోరారు.

అయితే సుప్రీంకోర్టు అరుణ శాన్‌బాగ్‌కు కారుణ్య మరణాన్ని అనుమతించలేదు. అయినప్పటికీ ఈ కేసు భారతదేశంలో ఒక కీలక మలుపు గా నిలిచింది. ఈ తీర్పు ద్వారా కోర్టు కొన్ని కఠిన నిబంధనలతో పాసివ్ యూతనేషియా (Passive Euthanasia) ను అనుమతించింది.

అరుణ శాన్‌బాగ్ దాదాపు 42 సంవత్సరాలు ఆసుపత్రిలోనే జీవించారు. చివరకు 2015లో ఆమె మరణించారు.

ఈ కేసు భారతదేశంలో కారుణ్య మరణంపై చట్టపరమైన మార్పులకు దారితీసిన ఒక చారిత్రక కేసు గా గుర్తింపు పొందింది.


వ్యాసకర్త
కోట దామోదర్
మొబైల్ 9391480475